23 września, 1949

Życie Radomskie 1949 nr 262, Radomska Biblioteka Cyfrowa

W czasie wojen szwedzkich, w styczniu 1656 roku, gdy wojska Piotra Czarnieckiego, odparłszy Szwedów od Częstochowy, przechodziły przez Radom w celu połączenia się z oddziałami Stefana Czarnieckiego, za dały w Radomiu sromotną porażkę wrogowi, stacjonującemu w zamku królewskim. Mszcząc się za to Karol Gustaw rozkazał, w lutym tego roku, Radom spalić i obrabować doszczętnie. Na skutek tego w mieście zostało tylko 37 ocalałych domów.

Obecny t. zw. Nowy Radom stanowi! obszerny kwadratowy rynek z ulicami: Żytnią, Rwańską, Grodzką, Zamkową. Szwarlikowską, Szewską, Zatylną i Krakowską. Na środku miasta stał ratusz wybudowany przez Kazimierza Wielkiego. W skład starożytnych, do dziś zachowanych w części lub całości, budowli wchodzą:
Odnowiony w formie architektury nowoczesny ratusz, dom Adama Gąski (Esterki), zabytkowe kamienice, fragmenty wałów zamku królewskiego, kaplica i Kollegium XX. Pijarów, oraz kościoły: św. Piotra, św, Wacława, św. Jana, 00. Bernardynów, PP. Benedyktynów, cerkiew prawosławna, oraz kościół ewangelicko-augsburski. Należące do obszarów Starego Radomia kościoły św. Piotra i św. Wacława już nie istnieją.

Jak szybko postępuje w swej rozbudowie i zaludnieniu Radom świadczyć może fakt, że w 1820 roku zamieszkiwało miasto 2.824 mieszkańców, było tu wówczas 247 domów, 26 ulic (dziś 260), Tu znajdowały się ponadto: dwa browary, dwie cegielnie, 4 garbarnie. Przemysł ręczny reprezentowało 10 krawców, 3 kapeluszników, 5 kowali, 3 rymarzy, 2 rękawiczników, 10 stolarzy, 4 ślusarzy, 4 blacharzy, 30 szewców, 10 piekarzy, oraz po dwóch: szklarz, złotnik, tokarz, mydlarz, kotlarz, rusznikarz, powroźnik i zdun.